عمل آب مروارید لیزری (فیکو) چقدر طول میکشد؟ پاسخ سریع به نگرانیهای شما
اگر برای جراحی استرس دارید، باید بدانید که عمل مدرن آب مروارید (فیکو) یکی از سریعترین و راحتترین جراحیهای پزشکی در جهان است. این عمل به صورت سرپایی و تنها با قطره بیحسی (بدون نیاز به بیهوشی کامل و بخیه) انجام میشود و فرآیند اصلی آن در اتاق عمل کمتر از ۱۵ دقیقه طول میکشد. شما همان روز به خانه برمیگردید. مهمترین بخش این جراحی پیش از ورود به اتاق عمل، انتخاب لنزی است که جایگزین عدسی کدر چشم شما میشود. اگر میخواهید بعد از عمل به طور کامل از عینک (حتی عینک مطالعه) بینیاز شوید، لنزهای چندکانونی بهترین انتخاب هستند.
آب مروارید (کاتاراکت) یک روند طبیعی ناشی از افزایش سن است. در این بیماری، عدسی شفاف داخل چشم کدر میشود و دید شما را مانند شیشهای بخارگرفته، تار میکند. (اگر هنوز با علل دقیق این بیماری آشنا نیستید، پیشنهاد میکنیم مقاله جامع ما درباره [علائم و علت آب مروارید] را مطالعه کنید).
تنها راه درمان قطعی، خارج کردن این عدسی کدر و جایگزینی آن با یک لنز مصنوعی است. در گذشته، این جراحی با برشهای بزرگ و بخیههای متعدد انجام میشد. اما امروزه تکنولوژی فیکوامولسیفیکاسیون (Phacoemulsification) که در میان مردم به اشتباه به «عمل لیزری آب مروارید» معروف شده است، این فرآیند را به یک معجزه بدون درد تبدیل کرده است.
در این مقاله از کلینیک دکتر حامد قاسمی، تمام جزئیات جراحی فیکو و رازهای انتخاب بهترین لنز داخل چشمی را بررسی میکنیم.
جراحی آب مروارید با روش فیکو چگونه انجام میشود؟
کلمه «فیکو» در واقع مخفف استفاده از امواج قدرتمند اولتراسوند (فراصوت) است. این جراحی شامل ۴ مرحله ظریف و شگفتانگیز است:
- بیحسی موضعی: هیچ سوزن یا بیهوشی عمومی در کار نیست. چشم شما تنها با چند قطره بیحسی چشمی کاملاً بیحس میشود.
- ایجاد روزنه میکروسکوپی: جراح یک برش بسیار ریز (حدود ۲ تا ۳ میلیمتر) در لبه قرنیه ایجاد میکند.
- خرد کردن و مکش عدسی: پروب دستگاه فیکو وارد چشم شده و با امواج فراصوت، عدسیِ سفت و کدر شده را به ذرات بسیار ریز تبدیل کرده و همزمان آنها را به بیرون مکش میکند.
- جایگذاری لنز جدید: یک لنز مصنوعی شفاف، به صورت تا شده از همان روزنه کوچک وارد چشم میشود، در جای خود باز شده و مستقر میگردد. به دلیل ظرافت برش، چشم به هیچ بخیهای نیاز ندارد و خودبهخود ترمیم میشود.
عمل آب مروارید چقدر طول میکشد؟ (از ورود تا ترخیص)
بسیاری از بیماران یا همراهان آنها نگران طول کشیدن عمل هستند. زمانبندی روز جراحی به طور میانگین به این شکل است:
- زمان خالص جراحی: خودِ عمل فیکو توسط یک جراح متبحر، برای هر چشم معمولاً بین ۱۰ تا ۱۵ دقیقه زمان میبرد.
- زمان آمادهسازی: قبل از عمل، حدود ۱ تا ۲ ساعت زمان نیاز است تا با ریختن قطرههای مخصوص، مردمک چشم شما به طور کامل باز شود.
- ترخیص: پس از پایان عمل، شما حدود ۳۰ دقیقه تا ۱ ساعت در بخش ریکاوری استراحت میکنید تا شرایطتان پایدار شود و سپس همان روز به خانه برمیگردید.
بنابراین، کل زمانی که در کلینیک یا بیمارستان حضور دارید، حدوداً ۳ تا ۴ ساعت خواهد بود.
راهنمای حیاتی انتخاب لنز داخل چشمی (IOL) برای عمل آب مروارید
مهمترین تصمیمی که قبل از عمل باید بگیرید، انتخاب نوع لنزی است که قرار است تا پایان عمر در چشم شما بماند. بر اساس سبک زندگی و بودجه شما، ۳ دسته اصلی لنز وجود دارد:
۱. لنزهای تککانونی (Monofocal) – استاندارد
این لنزها نور را فقط در یک فاصله (معمولاً فاصله دور) متمرکز میکنند.
- مزیت: کیفیت دید دور بسیار عالی، قیمت مناسب و پوششدهی توسط اکثر بیمههای تکمیلی.
- نقطه ضعف: شما برای تماشای تلویزیون و رانندگی دیدی عالی خواهید داشت، اما برای خواندن کتاب، چک کردن گوشی یا کارهای نزدیک، حتماً به عینک مطالعه نیاز دارید.
۲. لنزهای چندکانونی (Multifocal / Trifocal) – پیشرفته
این لنزها تکنولوژی بسیار پیشرفتهای دارند و دارای حلقههای متمرکزکنندهای هستند که نور را همزمان برای فواصل دور، متوسط (مانیتور) و نزدیک (کتاب) تنظیم میکنند.
- مزیت: استقلال کامل از عینک. بیش از ۹۰ درصد بیمارانی که این لنزها را انتخاب میکنند، دیگر هیچگاه نیازی به استفاده از عینک ندارند.
- نقطه ضعف: هزینه بالاتری نسبت به لنزهای تککانونی دارند و ممکن است در ماههای اول هنگام رانندگی در شب، کمی هاله نور ببینید (که به مرور مغز به آن عادت میکند).
۳. لنزهای توریک (Toric) – مخصوص آستیگماتیسم
اگر قبل از ابتلا به آب مروارید، چشم شما آستیگماتیسم بالایی داشته است، لنزهای معمولی نمیتوانند دید شما را کامل کنند. لنزهای توریک به طور اختصاصی برای خنثی کردن آستیگماتیسم قرنیه طراحی شدهاند و جراح باید آنها را در یک زاویه و محور دقیق داخل چشم قرار دهد.
نگاهی کوتاه به مراقبتهای بعد از عمل آب مروارید
دوره نقاهت در روش فیکو بسیار کوتاه است. شما در ۲۴ ساعت اول باید از شیلد (محافظ چشمی) استفاده کنید و مالیدن چشم اکیداً ممنوع است. استحمام و شستشوی صورت تا چند روز اول محدودیت دارد.
برای اطلاع دقیق از لیست کامل کارهایی که در هفتههای اول مجاز یا ممنوع هستند، حتماً راهنمای [بایدها و نبایدهای مراقبت بعد از عمل آب مروارید] را مطالعه بفرمایید.
سوالات متداول (FAQ) درباره عمل آب مروارید به روش فیکو
۱. آیا عمل فیکو با لیزر انجام میشود؟
در اصطلاح عامیانه به این عمل “لیزری” میگویند، اما در روش استاندارد فیکو، از «امواج اولتراسوند» برای خرد کردن عدسی استفاده میشود. البته روش جدیدتری به نام FLACS وجود دارد که در آن برشهای اولیه با لیزر فمتوسکند انجام میشود، اما در نهایت خرد کردن و مکش لنز باز هم توسط دستگاه فیکو صورت میگیرد.
۲. آیا امکان دارد آب مروارید بعد از عمل دوباره برگردد؟
عدسی کدر شده به طور کامل خارج میشود، بنابراین آب مروارید هرگز برنمیگردد. اما در برخی بیماران (حدود ۲۰ درصد)، کپسول نازکی که لنز جدید درون آن قرار گرفته، بعد از چند ماه یا چند سال کدر میشود. به این حالت “آب مروارید ثانویه” میگویند که با یک لیزر سرپایی و بدون درد در مطب (لیزر YAG)، در کمتر از ۵ دقیقه برای همیشه شفاف میشود.
۳. آیا میتوان هر دو چشم را همزمان عمل کرد؟
معمولاً جراحان برای جلوگیری از ریسک بسیار نادر عفونت همزمان و همچنین برای اینکه بیمار در دوره نقاهت یک چشمِ بینا داشته باشد، ترجیح میدهند عمل چشم دوم را با فاصله چند روز تا یک هفته انجام دهند.
۴. چه زمانی بهترین وقت برای عمل آب مروارید است؟
در گذشته میگفتند باید صبر کنید تا آب مروارید “برسد” و کاملاً سفت شود. اما امروزه با تکنولوژی فیکو، سفت شدن بیش از حد عدسی کار دستگاه را سختتر و ریسک عمل را بالاتر میبرد. بهترین زمان عمل، وقتی است که تاری دید شروع به ایجاد اختلال در کارهای روزمره شما (مثل رانندگی یا مطالعه) کرده باشد.
کلام آخر؛ بینایی شفاف خود را پس بگیرید
ابتلا به آب مروارید پایان دیدِ شفاف شما نیست، بلکه فرصتی است تا با یک جراحی ۱۵ دقیقهای و انتخاب یک لنز پیشرفته، کیفیتی از بینایی را تجربه کنید که شاید در جوانی هم نداشتهاید. انتخاب نوع لنز و تکنیک جراحی، نیازمند بررسی دقیق ساختار چشم شما با دستگاههای پیشرفته (بیومتری) است.
