التهاب ملتحمه چیست؟
بذار ساده بگم. ملتحمه یک لایه نازک و شفاف است که روی سفیدی چشم و داخل پلک را میپوشاند. وقتی این لایه ملتهب شود، رگهای ریزش پررنگتر دیده میشوند و چشم حالت صورتی یا قرمز پیدا میکند. به این وضعیت میگوییم التهاب ملتحمه یا کنژنکتیویت؛ همان چیزی که خیلیها به اسم «چشم صورتی» میشناسند.
ممکن است فقط یک چشم درگیر شود، یا هر دو چشم با هم. گاهی خفیف و گذراست، گاهی هم حسابی اذیت میکند.
علائم التهاب ملتحمه
علائم بسته به علت فرق میکند، اما شایعترینها اینها هستند:
- قرمزی یک یا هر دو چشم
- احساس شنریزه یا جسم خارجی داخل چشم
- خارش (بهویژه در نوع آلرژیک)
- اشکریزش
- ترشح زرد، سبز یا سفید
- چسبیدن پلکها به هم بعد از خواب
- حساسیت به نور
- تاری دید خفیف و گذرا
اگر درد شدید، کاهش دید یا حساسیت شدید به نور داشته باشی، قضیه ممکن است فقط یک کنژنکتیویت ساده نباشد و نیاز به بررسی فوری دارد.
علتهای التهاب ملتحمه
کنژنکتیویت بهطور کلی به دو گروه بزرگ تقسیم میشود: عفونی و غیرعفونی.
۱. کنژنکتیویت ویروسی
شایعترین نوع است. معمولاً همراه سرماخوردگی، گلودرد یا علائم تنفسی دیده میشود. ترشحش بیشتر آبکی است و بهراحتی از فردی به فرد دیگر منتقل میشود.
خیلی وقتها اول یک چشم درگیر میشود و بعد چند روز چشم دوم.
۲. کنژنکتیویت باکتریایی
در این نوع، ترشح غلیظتر و چرکیتر است؛ زرد یا سبز. صبح که بیدار میشوی، ممکن است پلکها کاملاً به هم چسبیده باشند.
در افرادی که لنز تماسی استفاده میکنند، این نوع میتواند جدیتر شود و حتی قرنیه را درگیر کند.
۳. کنژنکتیویت آلرژیک
اگر همزمان عطسه، آبریزش بینی و خارش شدید چشم داری، احتمالاً پای آلرژی وسط است. معمولاً هر دو چشم با هم درگیر میشوند و ترشح بیشتر شفاف و آبکی است.
نکته مهم: نوع آلرژیک مسری نیست.
۴. التهاب ناشی از مواد شیمیایی یا جسم خارجی
ورود دود، کلر استخر، مواد شوینده یا حتی یک ذره ریز گردوغبار میتواند ملتحمه را تحریک کند. در این موارد معمولاً با شستوشو علائم طی یک تا دو روز بهتر میشود.
التهاب ملتحمه چقدر مسری است؟
نوع ویروسی و باکتریایی میتوانند بهراحتی منتقل شوند. دست آلوده، حوله مشترک، لوازم آرایش چشم یا حتی مالیدن چشمها و بعد لمس اشیای دیگر، راه انتقال را باز میکند. اما نوع آلرژیک یا شیمیایی مسری نیست.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر هر کدام از این موارد را داشتی، معطل نکن:
- درد چشم
- تاری دید یا کاهش دید
- حساسیت شدید به نور
- ترشح زیاد و بدتر شدن علائم
- بهتر نشدن بعد از چند روز
- استفاده از لنز تماسی همراه با علائم عفونت
بعضی بیماریهای جدیتر هم میتوانند با قرمزی چشم شروع شوند. بررسی دقیق، خیال را راحت میکند.
درمان التهاب ملتحمه
درمان کاملاً به علت بستگی دارد.
در نوع ویروسی
درمان خاصی برای خود ویروس وجود ندارد. معمولاً طی ۱ تا ۲ هفته خوب میشود. کمپرس سرد و اشک مصنوعی کمککنندهاند.
در نوع باکتریایی
قطره یا پماد آنتیبیوتیک تجویز میشود. حتی اگر علائم زودتر بهتر شد، دوره دارو باید کامل مصرف شود.
در نوع آلرژیک
قطرههای آنتیهیستامین یا ضدالتهاب تجویز میشوند. دوری از عامل حساسیتزا خیلی مهم است.
اگر ماده شیمیایی وارد چشم شد
چشم باید فوراً با آب فراوان شسته شود. در مورد مواد قوی (مثل مواد قلیایی)، مراجعه فوری اورژانسی ضروری است.
عوارض احتمالی التهاب ملتحمه
در بیشتر موارد، التهاب ملتحمه مشکل جدی ایجاد نمیکند. اما اگر درمان نشود یا بهدرستی پیگیری نشود، ممکن است قرنیه را درگیر کند. درگیری قرنیه میتواند باعث تاری دید، زخم قرنیه یا در موارد نادر کاهش دائمی بینایی شود.
بهخصوص در استفادهکنندگان از لنز تماسی، بیتوجهی به علائم میتواند خطرناک باشد.
چگونه از التهاب ملتحمه پیشگیری کنیم؟
چند کار ساده، واقعاً مؤثرند:
- دستها را مرتب بشوی
- چشمها را نمال
- حوله و روبالشی را مشترک استفاده نکن
- لوازم آرایش چشم را به اشتراک نگذار
- لنز تماسی را طبق دستور تمیز و استفاده کن
- اگر عفونت داری، تا بهبود کامل از لنز استفاده نکن
همین نکات ساده، جلوی انتقال را تا حد زیادی میگیرند.
پرسشهای متداول (FAQ) درباره التهاب ملتحمه؛ کنژنکتیویت یا چشم صورتی
آیا التهاب ملتحمه خودبهخود خوب میشود؟
در نوع ویروسی معمولاً بله، طی یک تا دو هفته بهبود مییابد. اما نوع باکتریایی ممکن است به آنتیبیوتیک نیاز داشته باشد.
چشم صورتی چند روز طول میکشد؟
بسته به علت، بین چند روز تا دو هفته. نوع آلرژیک تا زمانی که در تماس با ماده حساسیتزا باشی ممکن است ادامه داشته باشد.
آیا میتوان با التهاب ملتحمه سر کار یا مدرسه رفت؟
اگر نوع عفونی باشد و ترشح فعال وجود داشته باشد، بهتر است تا کاهش علائم در خانه بمانی و بهداشت را رعایت کنی تا دیگران مبتلا نشوند.
استفاده از لنز در زمان کنژنکتیویت مجاز است؟
خیر. باید لنز کنار گذاشته شود تا عفونت کامل برطرف شود و در صورت لزوم لنز قبلی دور انداخته شود.
آیا التهاب ملتحمه باعث کاهش دائمی بینایی میشود؟
بهندرت. اما اگر قرنیه درگیر شود یا درمان به تأخیر بیفتد، ممکن است عوارض جدی ایجاد شود.
جمعبندی
التهاب ملتحمه یا کنژنکتیویت معمولاً بیماری خطرناکی نیست، اما بیتوجهی به علائم هشدار میتواند دردسرساز شود. فرق گذاشتن بین یک قرمزی ساده و یک مشکل جدی، همان چیزی است که از آسیب به بینایی جلوگیری میکند.
اگر علائم خفیف است، مراقبت درست کافی است. اما اگر درد، کاهش دید یا حساسیت شدید به نور داری، بهتر است بررسی تخصصی انجام شود تا خیال خودت راحت شود.
